ഇന്ത്യ പ്ലാസ്റ്റിക് കറന്സി നോട്ടുകള് അവതരിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള ആദ്യ ചുവടുവയ്പ്പുകള് ആരംഭിക്കാന് ഒരുങ്ങുകയാണ്. 10 രൂപ 20 രൂപ മൂല്യമുള്ള പോളിമര് നോട്ടുകള്ക്കായി റിസര്വ് ബാങ്ക് ഒരു പൈലറ്റ് പ്രോജക്റ്റ് ആസൂത്രണം ചെയ്യുന്നുണ്ട്. പരമ്പരാഗത പേപ്പര് നോട്ടുകളേക്കാള് ഈടുനില്ക്കുന്നതും സുരക്ഷിതവുമായ നോട്ടുകള് പ്ലാസ്റ്റിക് നോട്ടുകളായിരിക്കും എന്നതാണ് ഏറ്റവും പ്രധാന പ്രത്യേകത. പുതിയ നോട്ടുകള് ഇതുവരെ പുറത്തിറക്കിയിട്ടില്ലെങ്കിലും നിലവിലുള്ള പേപ്പര് നോട്ടുകള് ഒറ്റരാത്രികൊണ്ട് അസാധുവാകുമോ എന്നും അവ കൈമാറ്റം ചെയ്യുന്നതിനുള്ള നടപടിക്രമങ്ങള് എന്തായിരിക്കുമെന്നതും പലര്ക്കും ആശങ്കയുള്ള കാര്യമാണ്.
പോളിമര് നോട്ടുകള് അവതരിപ്പിച്ചാല് നിലവിലുള്ള പേപ്പര് നോട്ടുകള് പെട്ടെന്ന് അസാധുവാകില്ല. പകരം, പേപ്പര് നോട്ടുകളും പ്ലാസ്റ്റിക് നോട്ടുകളും കുറച്ച് കാലത്തേക്ക് ഒരുപോലെ നിലനില്ക്കും. പുതിയ നോട്ടുകള് ക്രമേണ സാമ്പത്തിക വ്യവസ്ഥയില് അവതരിപ്പിക്കപ്പെടുന്നതുവരെ ആളുകള്ക്ക് അവരുടെ നിലവിലുള്ള പണം ഒരു ബുദ്ധിമുട്ടും കൂടാതെ ഉപയോഗിക്കാന് കഴിയുമെന്നാണ് ഇതുകൊണ്ട് വ്യക്തമാകുന്നത്.
സാധാരണ ഇടപാടുകളിലൂടെ ബാങ്കുകളില് കടലാസ് നോട്ടുകള് നിക്ഷേപിക്കുന്നതിനാല് സാധ്യമാകുന്നിടത്തെല്ലാം ബാങ്കുകള് അവ ഉപഭോക്താക്കള്ക്ക് വീണ്ടും നല്കുന്നത് നിര്ത്തും. പകരം നിക്ഷേപിച്ച കടലാസ് നോട്ടുകള് റിസര്വ് ബാങ്കിലേക്ക് അയയ്ക്കും. അവര് ക്രമേണ അവ പ്രചാരത്തില് നിന്ന് പിന്വലിക്കുകയും പുതിയതായി അച്ചടിച്ച പോളിമര് നോട്ടുകള് ഉപയോഗിച്ച് മാറ്റിസ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്യും. കറന്സി ക്ഷാമം സൃഷ്ടിക്കാതെ സുഗമമായ മാറ്റം ഈ പ്രക്രിയ ഉറപ്പാക്കുന്നു.
പഴയ പേപ്പര് നോട്ടുകള് റിസര്വ്വ് ബാങ്ക് ഓഫ് ഇന്ത്യ (RBI)ല് എത്തിക്കഴിഞ്ഞാല് പ്രത്യേക കറന്സി പ്രോസസ്സിംഗ് മെഷീനുകള് ഉപയോഗിച്ച് അവ നശിപ്പിക്കും. കേടായതോ ഉപയോഗശൂന്യമായതോ ആയ നോട്ടുകള്ക്ക് നിലവില് ഉപയോഗിക്കുന്ന അതേ പ്രക്രിയയാണിത്. പഴയ പേപ്പര് നോട്ടുകള് ക്രമേണ നശിപ്പിക്കുന്നത് അവ വീണ്ടും പ്രചാരത്തില് പ്രവേശിക്കുന്നത് തടയുകയും കാലക്രമേണ പോളിമര് നോട്ടുകള് ഉപയോഗിച്ച് മാറ്റിസ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്യും.
ഏതൊരു കറന്സി മാറ്റത്തിന്റെയും ഏറ്റവും വലിയ പോരായ്മ പഴയ നോട്ടുകള് സാധാരണയായി വളരെക്കാലം നിയമസാധുതയുള്ളതായി തുടരും എന്നതാണ്. ഗവണ്മെന്റുകള് സാധാരണയായി ആളുകള്ക്ക് അവരുടെ നിലവിലുള്ള കറന്സി ഉപയോഗിക്കാനോ നിക്ഷേപിക്കാനോ കൈമാറ്റം ചെയ്യാനോ നിരവധി മാസങ്ങളോ വര്ഷങ്ങളോ സമയം നല്കുന്നു.
പോളിമര് നോട്ടുകള് ഔദ്യോഗികമായി പുറത്തിറക്കിക്കഴിഞ്ഞാല് ആളുകള്ക്ക് അവ ലഭിക്കാന് നിരവധി മാര്ഗങ്ങളുണ്ടാകും. ഉപഭോക്താക്കള്ക്ക് പഴയ പേപ്പര് നോട്ടുകള് പതിവുപോലെ ബാങ്ക് അക്കൗണ്ടുകളില് നിക്ഷേപിക്കാന് കഴിയും. അവ ഉടനടി മാറ്റി വാങ്ങാന് ആഗ്രഹിക്കുന്നവര്ക്ക് ബാങ്ക് ശാഖകള് സന്ദര്ശിച്ച് കൗണ്ടറില് നിന്ന് യോഗ്യമായ പേപ്പര് നോട്ടുകള് മാറ്റി പുതിയ പോളിമര് നോട്ടുകള് വാങ്ങാം.
ബാങ്കുകള് അവരുടെ കറന്സി സ്റ്റോക്കുകള് മാറ്റിസ്ഥാപിക്കുമ്പോള് എടിഎമ്മുകള് പേപ്പര് നോട്ടുകള്ക്ക് പകരം പോളിമര് നോട്ടുകള് വിതരണം ചെയ്യാന് തുടങ്ങും. നിലവിലുള്ള പേപ്പര് നോട്ടുകള് പ്രചാരത്തില് നിന്ന് പിന്വലിക്കുകയും എടിഎം പണ ശേഖരം പുതിയ പോളിമര് കറന്സി ഉപയോഗിച്ച് നിറയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നതോടെ ഈ മാറ്റം ക്രമേണ സംഭവിക്കും.
Content Highlights :Preparations to introduce polymer banknotes in India are underway. What will happen to paper notes if plastic currency is introduced?